شهرستان شمیرانات

شمیران یا شمیرانات نام شهرستانی است در استان تهران و در دامنه‌های البرز جنوبی. شمیران در مجاورت شهر تهران و در شمال آن قرار دارد. این شهرستان شامل شهر شمیران (تمامی منطقه ۱ شهرداری تهران و بخش‌ اعظم از منطقه ۴) و نیز بخش‌های لواسانات و رودبارقصران می‌شود. در گفتار عامیانه به این شهرستان شمرون میگویند .[۵] بدلیل گسترش تهران پایتخت ایران ، شمیران در شهر تهران ادغام شده و تحت نظارت مناطق ۱ و ۴ شهرداری تهران اداره میشود و هیچیک از درآمدهای مرکز شهرستان (شهر تجریش) عاید فرمانداری شمیرانات که بیشتر حالت تشریفاتی دارد نشده و به شهرداری تهران پرداخت میشود و ریالی از آن بابت صرف بخش های لواسانات و رودبارقصران که بیش از هشتاد درصد مساحت شهرستان شمیرانات را تشکیل میدهند نمی گردد.

محتویات

 [نهفتن] 

  • ۱ مکان نگاری
  • ۲ معنی واژه(وجه تسمیه)
  • ۳ پیشینه
  • ۴ وسعت
  • ۵ مردم و زبان
  • ۶ آب و هوا
  • ۷ شهرستان شمیرانات در تقسیمات کشوری ایران
  • ۸ شمیران از دیدگاه تاریخی و غیر رسمی
  • ۹ جاذبه‌های گردشگری
  • ۱۰ جستارهای وابسته
  • ۱۱ پانویس
  • ۱۲ منابع
  • ۱۳ مطالعه بیشتر
  • ۱۴ پیوند به بیرون

مکان نگاری[ویرایش]

  • تجریش : شهر تجریش ( منطقه ۱ شهرداری تهران و بخش‌ اعظم منطقه ۴) در دامنه رشته کوه البرز و در ارتفاع ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد. [۶] ارتفاع در میدان تجریش ( مرکز شهرستان ) ۱۶۰۰ متر از سطح دریا است . [۷]
  • لواسان : شهر لواسان در دامنه رشته کوه البرز و متوسط ارتفاع آن ۱۷۰۰ متر از سطح دریا است . [۸]
  • اوشان فشم میگون : شهر قصران (اوشان – فشم – میگون ) در ارتفاع ۱۸۵۰ تا ۲۲۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.
  • شمشک : شهر شمشک در ارتفاع ۲۶۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.

معنی واژه(وجه تسمیه)[ویرایش]

این نام از دو بخش «شمی» یا «سمی» یا «شم» به معنی «بلند»، و «ران» به معنی «جای» تشکیل شده‌است که روی هم، «بلندجای» را گویند. (در مقابل «تهران» (ته + ران) به معنی «پایین جا».[۹] در متون قدیمی این منطقه را قلعه شمیران گفته‌اند.[۱۰]در مقابل احمد کسروی ریشه لغوی نام این منطقه را چنین دانسته‌است: ««ران» به معنی جایگاه و سرزمین است، و «سمی» یا «شمی» به معنای سرد است و لذا شمیران (شمیرام، شمیرم، شمیلان، سمیران و سمیرم) به معنای جای سرد یا سردسیر است».[۱۱] نکته‌ای که بر مطلب بالا می‌توان افزود این است که این اسم به حالت جمع و به صورت شمیرانات که امروزه به کار می رود، غلط است زیرا شمیران نام عمومی این منطقه‌است که دارای چندین شهر و روستاست و از میان آن‌ها سی روستا در کوهستان قرار دارند و آب و هوای هفده قریه کاملاَ سردسیری است.[۱۲] هم چنین منطقه ای به نام شمیران با آب و هوای مشابه شمیران تهران در بیت المقدس وجود دارد.

پیشینه[ویرایش]

شهرستان شميرانات در سال ۱۳۳۶ تاسيس گرديده در سال ۱۳۳۵ بنا به تصميم دولت وقت استان مركزي به مركزيت تهران منحل و ري و شميرانات در تهران ادغام گرديده ازنو هم زمان با تشكيل استان تهران بار ديگر شهرستان شميرانات در سال ۱۳۶۶ با مصوبه هيأت وزيران به عنوان شهرستان مستقل رسميت يافت.[۱۳]

وسعت[ویرایش]

نمایی از برج‌های منطقه یک تهران از بزرگراه مدرس

مساحت شهرستان به تقريب حدود ۱۱۱۱ كيلومتر مربع و ۹/۵ درصد مساحت استان است. و در بين ۱۴ شهرستان استان تهران، مقام پنجم را دارد . از اين مساحت، حدود ۶۰ كيلومتر مربع مربوط به «شهر شميران» شامل منطقه يك و غرب منطقه چهار شهرداري تهران بزرگ ، حدود ۶۰۰ كيلومترمربع مساحت بخش لواسان، و حدود ۵۰۰ كيلومتر مربع مساحت بخش رودبارقصران است. در آمارنامه استان تهران سال ۱۳۷۷ (سال انتشار : ۱۳۷۸) مساحت شهرستان شميرانات ۱۱۱۱ كيلومتر مربع آمده است. [۱۴]

مردم و زبان[ویرایش]

بیش از ۹۵ درصد مردم شمیرانات به زبان فارسی با لهجه معیار (تهرانی) یا فارسی با گویش محلی صحبت میکنند. این شهرستان کم ترین میزان اختلاط اقوام و بیشترین خلوص را در بین شهرستان های استان تهران دارا است. در برخی از مناطق شمال شهرستان شمیرانات مانند امامه ، میگون ، شمشک و غیره در بخش رودبارقصران زبان مازندرانی نیز رایج است.

آب و هوا[ویرایش]

دمای سالانه شمیران در ایستگاه هواشناسی سعدآباد طبق آمار ۲۰ ساله ( ۱۳۵۳-۱۳۷۳ ) ۱۲/۹ درجه سانتیگراد است . [۱۵]

میزان بارندگی شمیران از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۷ به طور متوسط ۴۳۵/۸ میلیمتر بوده است . [۱۶]

بیشترین دمای ثبت شده از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۷ دمای +۳۹/۸ درجه سانتیگراد بوده است . [۱۷]

تعداد روز های همراه با بارش برف شمیران نیز ۲۴ روز در سال ثبت شده است . [۱۸]

شهرستان شمیرانات در تقسیمات کشوری ایران[ویرایش]

شهرستان شمیرانات از دو بخش و سه دهستان و چهار شهر تجریش، لواسان ، اوشان، فَشَم، میگون و شمشک تشکیل شده‌است.[۱۹]

  • بخش رودبار قصران[۲۰]
    • دهستان رودبار قصران[۲۱]
    • شهرها: تجریش [۲۲][۲۳] ، اوشان، فَشَم، میگون(شهر قصران) و شمشک(تاسیس در آبان ۱۳۹۱) [۲۴]
  • بخش لواسانات[۲۵]
    • دهستان لواسان بزرگ[۲۶]
    • دهستان لواسان کوچک[۲۷]
    • شهر: لواسان[۲۸]

شمیران از دیدگاه تاریخی و غیر رسمی[ویرایش]

شمیران روستاهای کهن و زیبای فراوانی داشته‌است. نام‌های بسیاری از این روستاها زیبا و گوشنوازند و بسیاری از این نام‌ها از ریشه زبان تاتی که تا چند صد سال پیش (چیزی در حدود دویست سال پیش) زبان چیره در شمیران بوده‌است، گرفته شده‌اند.[نیازمند منبع] نام برخی از شهرک ها ، شهرها و روستاهای شمیران که بیشترشان امروزه از محله‌های تهران بزرگ به شمار می‌روند از این قرارند:

  • پس قلعه(دربند علیا)
  • دربند
  • اختیاریه
  • رستم آباد
  • دربندسر
  • گلابدره
  • فرمانیه
  • لویزان
  • شیان
  • چیذر
  • قیطریه
  • سوهانک
  • قاسم آباد
  • نخجوان
  • دروس
  • زرگنده
  • قلهک
  • دزآشیب دزآشوب
  • دربند
  • سربند
  • درکه
  • اوین
  • خلازیل (خورآذین)
  • تجریش
  • صاحب‌قرانیه
  • جعفرآباد
  • سعدآباد
  • چاهک (امامیه)
  • تیغستان
  • حصاربوعلی
  • چالهرز
  • ولنجک
  • اُزگُل
  • لارک
  • اراج
  • آجودانیه (چاله باغ)
  • جوز درختک
  • جمشیدآباد
  • درویش نو (تخت معیر)
  • سامیان
  • جماران
  • شادآباد
  • دارآباد
  • گنج آباد (امانیه)
  • زعفرانیه
  • اقدسیه
  • باغ شاطر
  • لواسان (شهر)
  • لواسان (روستا)
  • گلندوک
  • چهارباغ
  • لتیان
  • ناران
  • نیاوران
  • تلو
  • قنات کوثر
  • سرخه‌حصار
  • انباج
  • برگ جهان
  • سوآدر
  • کاشانک
  • ده نارمک
  • استلک (اصطلک)
  • مجیدآباد
  • اوشان
  • آهار
  • شورکاب
  • شمشک
  • سبو بزرگ
  • سبو کوچک
  • باستی
  • بوجان
  • کردیان
  • هنزک
  • سینک
  • افجه
  • لشکرک
  • زردبند
  • لزو
  • شنگ‌زار (شِنکزار)
  • ازگیل دره
  • فشم
  • نودونک
  • نوشانی
  • کلاک
  • زایگان
  • لالون (لالان)
  • آب نیک
میگون

  • جمال آباد
  • سرنو
  • گرمابدر

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

برخی مراکز دیدنی این شهرستان عبارت‌اند از: روستای زیبای دربندسر، دریاچه سد لتیان،پارک جنگلی لویزان ، آبشار دوقلو، آبشار اسون، آبشار پسنگ، آبشار سوتک، آبشار منظریه، پیست توچال، پیست دربندسر، پیست شمشک، پیست دیزین از جاده بالا، دیواره یخی هملون میگون، امامزاده قاسم (شمیرانات)، بقعه سلطان، آرامگاه‌های خواجه احمد، موسی، سید میر سلیم و مکان‌های تاریخی و چون مسجد امام حسن عسگری، قلعه دختر ضحاک، قصر ضحاک، گورستان زردشتیان، تپه کله قندی، قبر تاج‌الدین، سعادت آباد و تپه حصارک، پارک جنگلی تلو، پارک جنگلی لویزان، باغ پرندگان لویزان و غیره.[۲۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

  • فهرست روستاهای قدیمی پیرامون تهران
  • مجموعه فرهنگی ورزشی اختیاریه

پانویس[ویرایش]

  1. پرش به بالا «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در آبان ۱۳۸۹.
  2. پرش به بالا نقشه توپوگرافی میدان تجریش http://www.shiaupload.ir/images/85731941327776747944.png
  3. پرش به بالا http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=5037 (توكلی‌نیا، ص‌ ۲۲۰)
  4. پرش به بالا سایت هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp
  5. پرش به بالا وبگاه شمیرانات
  6. پرش به بالا نقشه توپوگرافی مرتفعترین نقطه مسکونی منطقه ۱ شهرداری تهران (تجریش) http://www.shiaupload.ir/viewer.php?file=36510076661671889070.png
  7. پرش به بالا نقشه توپوگرافی میدان تجریش http://www.shiaupload.ir/images/85731941327776747944.png
  8. پرش به بالا نقشه توپوگرافی شهر لواسان http://www.shiaupload.ir/viewer.php?file=71463137985502739310.png
  9. پرش به بالا شهرستان شمیرانات، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  10. پرش به بالا جلال فرهمند، حومه طهران (۱)، ماهنامهٔ الکترونیکی بهارستان، شماره ۲۷
  11. پرش به بالا جلال فرهمند، حومه طهران (۱)، ماهنامهٔ الکترونیکی بهارستان، شماره ۲۷
  12. پرش به بالا جلال فرهمند، حومه طهران (۱)، ماهنامهٔ الکترونیکی بهارستان، شماره ۲۷
  13. پرش به بالا «سایت فرمانداری شمیران».
  14. پرش به بالا «سایت فرمانداری شمیران».
  15. پرش به بالا (توكلی‌نیا، ص‌ ۲۲۰)
  16. پرش به بالا سازمان هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp
  17. پرش به بالا سازمان هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp
  18. پرش به بالا سازمان هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp
  19. پرش به بالا وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  20. پرش به بالا بخش رودبار قصران، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  21. پرش به بالا نقشهٔ تقسیمات سیاسی شمیرانات، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  22. پرش به بالا شهر شمیران (تجریش)(مقر فرمانداری شهرستان)، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  23. پرش به بالا نقشهٔ پراکنش نقاط شهری و روستایی شهرستان شمیرانات)، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  24. پرش به بالا اطلاعات شهرداری‌ها (پایین صفحه)، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  25. پرش به بالا بخش لواسانات، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  26. پرش به بالا نقشهٔ تقسیمات سیاسی شمیرانات، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  27. پرش به بالا نقشهٔ تقسیمات سیاسی شمیرانات، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  28. پرش به بالا اطلاعات شهرداری‌ها، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  29. پرش به بالا شهرستان شمیران، وب‌گاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران، بخش جغرافیای سیاسی

منابع[ویرایش]

  • قصران(کوهسران) ، نگارش حسین کریمان
  • سایت فرمانداری شمیران www.shemiran.gov.ir

مطالعه بیشتر[ویرایش]

  • رضا رادنژاد و دیگران، شمیران یا، باغهای گمشده، تهران، ایران زمین، ۱۶۰ صفحه، چاپ اول، ۱۳۸۰.
  • منوچهر ستوده، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۲۶۹ صفحه، چاپ اول، ۱۳۷۴.
  • علی اکبر محمودیان و دیگران، اطلس شهرستان شمیران: رودبار قصران، لواسان و شهر شمیران (تجریش)، تهران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۲ صفحه، چاپ اول، ۱۳۸۱.
  • ناصر پازوکی طرودی، آثار تاریخی شمیران: لواسان و رودبار قصران (جغرافیای تاریخی و معرفی محوطه‌های باستانی و…)، تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور، ۴۳۶ صغحه، چاپ اول، ۱۳۸۲.

پیوند به بیرون[ویرایش]

  • محله‌هایی که تعلق می‌آورند، پایگاه اطلاع رسانی معماری و شهرسازی، اردیبهشت ۸۴.
  • بافت تاریخی شمیران و کوچهٔ ذغالی (وب‌نوشت شخصی)
  • دربند، در حصار، روزنامهٔ همشهری، دوشنبه ۲۳ تیر ۱۳۸۲، سال سوم، شماره ۱۶۳.
  • تهران یادگارهای قاجار را فراموش می‌کند، روزنامهٔ ایران، شنبه ۲۵ تیر ۱۳۸۴، شمارهٔ ۳۱۹۲.
  • بخش تهران‌شناسی کتاب اول
  • فهرست داروخانه‌های شمیران

Check Also

باربری چیتگر

باربری چیتگر باربری چیتگر   متخصص حمل بار در چیتگر باربری|باربری تهران|باربری واتوبار|اتوبارتهران| وانت تلفنی ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *